Những nét đặc sắc của Ngũ hình quyền trong võ thuật Trung Hoa

Ngũ hình quyền hay Ngũ hình là một thuật ngữ võ công truyền thống của Trung Hoa trên nền tảng Hình ý quyền, những võ công mô phỏng theo động tác của các loài động vật, trong đó được đặc trưng với sự mô phỏng động tác năm loài linh vật là Long (rồng), Xà (rắn), Hổ, Báo và Hạc.

Đây là hệ thống quyền công quan trọng bậc nhất của các phái võ phương Nam (Nam phái) của Trung Hoa.

1. Long hình Quyền

Long Hình Quyền chú trọng vào trảo thủ (khống chế, khóa, vặn) và chưởng pháp, nổi tiếng với nhiều trảo thủ khác biệt như: Thần Long Triển Trảo; Kim Long Thí Trảo; Thần Long Nhập Hải. Mặc dù Trảo Thủ thường được sử dụng nhiều nhất trong Long Hình Quyền nhưng các đòn đánh bằng Quyền và Chưởng vẫn được lưu ý tới. Các thế Quyền đặc sắc trong Long Hình Quyền là: Long Bái Vĩ; Thanh Long Xuất Hải; Kim Long Vọng Nhật… Long hình quyền nằm trong hệ thống ngũ hình quyền cổ điển nhưng hệ thống ngũ hình quyền sau này không có sự hiện diện. Một phần bởi hình tượng con rồng là sản phẩm của trí tưởng tượng nên động tác khó hình dung để mô phỏng, mặt khác về cơ bản thì con rồng Trung Hoa là dạng rắn do đó những động tác tinh túy đã được thể hiện trong xà hình quyền.

2. Xà hình quyền

Xà hình quyền hay còn gọi là võ rắn nhất mạnh tới sự chính xác. Khởi thủy trong tự nhiên, do thiếu tay, chân, loài rắn phải cử động bằng cách vặn bẻ ngoằn ngoèo toàn thân. Để tạo hiệu năng chiến đấu, loài rắn phải san lấp nhược điểm thiếu chân của mình bằng một số điều, chẳng hạn như: có thể cuộn mình và vươn thẳng đứng, như giống rắn hổ thường làm. Từ thế cuốn khúc này, với sự chính xác và một tốc độ nhanh, nó phóng thẳng về phía con mồi. Chính từ ngay sự xung kích và cử động bẻ vặn thân mình, rắn đã đạt tới một uy lực và sức mạnh lớn.

Cốt lõi của Xà Hình Quyền là phát triển và tăng bồi Khí lực, tức là một tinh thể cho phép tập trung và thấu chuyển uy lực vào các đòn đánh (các đòn chọc). Các thế võ từ đầu ngón tay của Xà hình quyền: Thanh Xà Xuất Động; Thủy Xà Thượng Diện. Mặc dù có vẻ mềm mại, mọi động tác của người sử dụng Xà Hình Quyền đều mau lẹ và mạnh mẽ. Khi được sử dụng bởi một cao thủ, sức mạnh của khí lực nội tại sẽ tạo nên một uy lực có thể lớn nhiều lần sức mạnh bình thường của con người.

3. Hổ hình quyền

Hổ là biểu tượng cho võ thuật, đặc biệt là võ thuật cổ truyền Phương Đông. Khi ngắm hoạt động của loài hổ, các nhà sư Thiếu Lâm đã thấy được sức mạnh, sự dũng cảm và uy lực của chúng và đi tới kết luận đây là con vật có giá trị vô biên với tư cách một mẫu mực để noi theo rèn luyện võ thuật. Trong tự nhiên, hồ là con vật mau lẹ và quyết liệt, kết hợp giữa sức mạnh và sự uyển chuyển, mềm mại. Động tác tấn công của hổ là động tác ép tới giống như đang bị xô bởi một cỗ xe. Sức hổ là một loại ngoại lực cương mãnh hung bạo.

Hổ Hình Quyền có điểm chủ tạo là một thể cốt mạnh mẽ, chú trọng vào xương cốt. Kỹ thuật căn bản trong Hổ Hình Quyền là hổ trảo. Các thế đánh bằng trảo thủ nổi tiếng là: Mãnh Hổ Hồi Đầu, Ngạ Hổ Khiên Dương, đặc biệt là Lão Hổ Tiển Đầu; Mãnh Hổ Thôi Sơn. Khi thực hiện Hổ Hình Quyền, võ sĩ phải cảm và nghĩ như mình là một con hổ hoang vừa rời núi. Uy lực luôn luôn đến do lòng tự hào. Đây là lúc tinh thần của con cọp hoang hiển hiện để tăng thêm uy lực phi thường cho mọi cuộc chiến đấu.

Một nhánh nhỏ trong Hổ hình quyền là Bạch Hổ Quyền được sáng tạo bởi sự phụ Lâm Đạo Thai chuyên tấn công vào hạ bộ. Đây là môn võ với đặc trưng là tấn công vào chỗ hiểm của con người, nhất là vùng bộ hạ (cơ quan sinh dục). Tương truyền, một hôm Lâm Đạo Thai đang đi du ngoạn trên ngọn núi thì trông thấy một con cọp trắng nhỏ và một con khỉ đột lớn đang giao đấu. Con cọp trắng con thất thế trước một địch thủ quá to lớn. Cuối cùng con khỉ đột chụp được con cọp và sửa soạn xé ra làm hai mảnh, thì bất đồ cọp trắng vùng dậy tát mạnh vào hạ bộ của khỉ đột. Con khỉ rú lên rồi ngã xuống chết tươi. Chứng kiến cảnh đó, Lâm Đạo Thai đã sáng tạo ra môn võ Bạch Hổ Quyền.

4. Báo hình quyền

Là môn võ được hình thành do mô phỏng động tác của loài báo, chú trọng vào sự nhanh nhẹn, tốc độ, khéo léo nhưng không kém phần cương mãnh như Hổ hình quyền. Trong hệ thống Ngũ hình quyền cổ điển, Báo hình quyền góp mặt nhưng trong hệ thống Ngũ hình quyền cách tân thì không góp mặt, một phần do cơ bản những động tác của loài báo có phần giống với loài hổ do đó để tránh trùng lắp, người ta đã chọn Hổ hình quyền.

5. Hạc hình quyền

Hạc hay chính xác hơn là sếu là một loài chim nổi tiếng về tuổi thọ và một dục tính dị thường. Do dục tính dị thường biểu thị một nguồn năng lực sung mãn và do tính biểu thị cho sự trường thọ. Luyện Hạc Hình Quyền là cách giúp cho võ sinh kiên thủ nội năng và tăng cường lần sức mạnh về cả hai mặt nội lực và ngoại lực hướng tới sự cân bằng, tĩnh tại và biểu hiện là sự thăng bằng trong các động tác. Tác dụng của việc luyện tập là phát triển khí lực nội tại đồng thời làm cứng chắc xương, và cơ bắp.

Hạc có bản chất trầm lặng tương tự như rắn và cũng như rắn, mọi động tác của hạc để triệt hạ hoặc chế ngự đối thủ đều chỉ dùng một lực tối thiểu. Toàn bộ kỹ thuật Hạc Hình Quyền là những động tác xoay vòng. Tất cả đều nhu nhuyễn và được thư giãn. Tuy nhiên, những động tác này sẽ bật ra một uy lực bất thần, chớp nhoáng ngay khi chạm vào mục tiêu. Nổi tiếng trong Hạc Hình Quyền là những đòn mở rộng tương tự như cánh hạc xòe ra gọi là Hạc Dực. Triết lý này tương tự như Thái cực quyền của Võ Đang.

Anh Thư (T.H)

Tin bài khác

Tin nhanh ASIAD 2018: Võ Quốc Hưng không thể làm nên bất ngờ cho Taekwondo Việt Nam

(VoThuat.vn) – Mặc dù đã thi đấu rất nỗ lực nhưng VĐV sinh năm 1997 đã không thể làm nên điều bất ngờ tại ASIAD 2018. Tin nhanh ASIAD 2018: Vật tự do Việt Nam góp mặt ở 3 trận tứ kết Tin nhanh ASIAD 2018: Wushu trắng tay tại ngày thi đấu thứ hai

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Võ sĩ Việt không ngại thử thách tại giải đấu HBF 01 – Pro Boxing Tournament

Việc phải thi đấu 6 hiệp thường khiến nhiều võ sĩ nghiệp dư lo lắng về vấn đề thể lực. Tuy nhiên trong giải đấu HBF 01, võ sĩ Việt không hề sợ thử thách này. HBF 01: Sự chuyên nghiệp từ những chi tiết nhỏ Giải Boxing HBF lần 1 – 2018: Nhiều CLB

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Tin nhanh ASIAD 2018: Vật tự do Việt Nam góp mặt ở 3 trận tứ kết

(VoThuat.vn) – Hôm nay là một ngày thi đấu tương đối thành công của vật tự do Việt Nam khi có đến 3/4 VĐV vào đến vòng tứ kết. Tin nhanh ASIAD 2018: Wushu trắng tay tại ngày thi đấu thứ hai Tin nhanh ASIAD 2018: Hồ Thị Kim Ngân không vượt qua được vòng

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Huỳnh Tấn Phát: Chàng người mẫu đa tài của Việt Nam

Thi đấu qua rất nhiều môn thể thao khác nhau như bóng đá, bóng chuyền, điền kinh nhưng cuối cùng Huỳnh Tấn Phát chọn thể hình là nơi để gửi gắm sự nghiệp của mình. Huỳnh Tấn Phát đang là Á quân nam cuộc thi Người mẫu Thể hình Sinh viên TP.HCM 2018. Với gương

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Ronda Rousey trở thành nhà vô địch WWE

(VoThuat.vn) – Sau khi có được tên tuổi ở sàn đấu MMA, Ronda Rousey lại một lần nữa trở thành nhà vô địch, lần này là ở đấu trường đấu vật chuyên nghiệp. Dễ dàng đánh bại Pianeta Fury quyết đấu với Wilder 5 bí kíp giúp Manny Pacquiao vô địch 8 hạng cân khác

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Tin nhanh ASIAD 2018: Wushu trắng tay tại ngày thi đấu thứ hai

(VoThuat.vn) – Tuy có thành tích ấn tượng tại ngày thi đấu hôm qua nhưng Khánh Ly và Thuỳ Linh không thể giành huy chương cho Wushu Việt Nam. Taekwondo Việt Nam tuột HCV vì sự cố đáng tiếc Tin nhanh ASIAD 2018: Taekwondo giành huy chương đầu tiên cho Đoàn thể thao VN Hoàn

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →