Những nét đặc sắc của Ngũ hình quyền trong võ thuật Trung Hoa

Ngũ hình quyền hay Ngũ hình là một thuật ngữ võ công truyền thống của Trung Hoa trên nền tảng Hình ý quyền, những võ công mô phỏng theo động tác của các loài động vật, trong đó được đặc trưng với sự mô phỏng động tác năm loài linh vật là Long (rồng), Xà (rắn), Hổ, Báo và Hạc.

Đây là hệ thống quyền công quan trọng bậc nhất của các phái võ phương Nam (Nam phái) của Trung Hoa.

1. Long hình Quyền

Long Hình Quyền chú trọng vào trảo thủ (khống chế, khóa, vặn) và chưởng pháp, nổi tiếng với nhiều trảo thủ khác biệt như: Thần Long Triển Trảo; Kim Long Thí Trảo; Thần Long Nhập Hải. Mặc dù Trảo Thủ thường được sử dụng nhiều nhất trong Long Hình Quyền nhưng các đòn đánh bằng Quyền và Chưởng vẫn được lưu ý tới. Các thế Quyền đặc sắc trong Long Hình Quyền là: Long Bái Vĩ; Thanh Long Xuất Hải; Kim Long Vọng Nhật… Long hình quyền nằm trong hệ thống ngũ hình quyền cổ điển nhưng hệ thống ngũ hình quyền sau này không có sự hiện diện. Một phần bởi hình tượng con rồng là sản phẩm của trí tưởng tượng nên động tác khó hình dung để mô phỏng, mặt khác về cơ bản thì con rồng Trung Hoa là dạng rắn do đó những động tác tinh túy đã được thể hiện trong xà hình quyền.

2. Xà hình quyền

Xà hình quyền hay còn gọi là võ rắn nhất mạnh tới sự chính xác. Khởi thủy trong tự nhiên, do thiếu tay, chân, loài rắn phải cử động bằng cách vặn bẻ ngoằn ngoèo toàn thân. Để tạo hiệu năng chiến đấu, loài rắn phải san lấp nhược điểm thiếu chân của mình bằng một số điều, chẳng hạn như: có thể cuộn mình và vươn thẳng đứng, như giống rắn hổ thường làm. Từ thế cuốn khúc này, với sự chính xác và một tốc độ nhanh, nó phóng thẳng về phía con mồi. Chính từ ngay sự xung kích và cử động bẻ vặn thân mình, rắn đã đạt tới một uy lực và sức mạnh lớn.

Cốt lõi của Xà Hình Quyền là phát triển và tăng bồi Khí lực, tức là một tinh thể cho phép tập trung và thấu chuyển uy lực vào các đòn đánh (các đòn chọc). Các thế võ từ đầu ngón tay của Xà hình quyền: Thanh Xà Xuất Động; Thủy Xà Thượng Diện. Mặc dù có vẻ mềm mại, mọi động tác của người sử dụng Xà Hình Quyền đều mau lẹ và mạnh mẽ. Khi được sử dụng bởi một cao thủ, sức mạnh của khí lực nội tại sẽ tạo nên một uy lực có thể lớn nhiều lần sức mạnh bình thường của con người.

3. Hổ hình quyền

Hổ là biểu tượng cho võ thuật, đặc biệt là võ thuật cổ truyền Phương Đông. Khi ngắm hoạt động của loài hổ, các nhà sư Thiếu Lâm đã thấy được sức mạnh, sự dũng cảm và uy lực của chúng và đi tới kết luận đây là con vật có giá trị vô biên với tư cách một mẫu mực để noi theo rèn luyện võ thuật. Trong tự nhiên, hồ là con vật mau lẹ và quyết liệt, kết hợp giữa sức mạnh và sự uyển chuyển, mềm mại. Động tác tấn công của hổ là động tác ép tới giống như đang bị xô bởi một cỗ xe. Sức hổ là một loại ngoại lực cương mãnh hung bạo.

Hổ Hình Quyền có điểm chủ tạo là một thể cốt mạnh mẽ, chú trọng vào xương cốt. Kỹ thuật căn bản trong Hổ Hình Quyền là hổ trảo. Các thế đánh bằng trảo thủ nổi tiếng là: Mãnh Hổ Hồi Đầu, Ngạ Hổ Khiên Dương, đặc biệt là Lão Hổ Tiển Đầu; Mãnh Hổ Thôi Sơn. Khi thực hiện Hổ Hình Quyền, võ sĩ phải cảm và nghĩ như mình là một con hổ hoang vừa rời núi. Uy lực luôn luôn đến do lòng tự hào. Đây là lúc tinh thần của con cọp hoang hiển hiện để tăng thêm uy lực phi thường cho mọi cuộc chiến đấu.

Một nhánh nhỏ trong Hổ hình quyền là Bạch Hổ Quyền được sáng tạo bởi sự phụ Lâm Đạo Thai chuyên tấn công vào hạ bộ. Đây là môn võ với đặc trưng là tấn công vào chỗ hiểm của con người, nhất là vùng bộ hạ (cơ quan sinh dục). Tương truyền, một hôm Lâm Đạo Thai đang đi du ngoạn trên ngọn núi thì trông thấy một con cọp trắng nhỏ và một con khỉ đột lớn đang giao đấu. Con cọp trắng con thất thế trước một địch thủ quá to lớn. Cuối cùng con khỉ đột chụp được con cọp và sửa soạn xé ra làm hai mảnh, thì bất đồ cọp trắng vùng dậy tát mạnh vào hạ bộ của khỉ đột. Con khỉ rú lên rồi ngã xuống chết tươi. Chứng kiến cảnh đó, Lâm Đạo Thai đã sáng tạo ra môn võ Bạch Hổ Quyền.

4. Báo hình quyền

Là môn võ được hình thành do mô phỏng động tác của loài báo, chú trọng vào sự nhanh nhẹn, tốc độ, khéo léo nhưng không kém phần cương mãnh như Hổ hình quyền. Trong hệ thống Ngũ hình quyền cổ điển, Báo hình quyền góp mặt nhưng trong hệ thống Ngũ hình quyền cách tân thì không góp mặt, một phần do cơ bản những động tác của loài báo có phần giống với loài hổ do đó để tránh trùng lắp, người ta đã chọn Hổ hình quyền.

5. Hạc hình quyền

Hạc hay chính xác hơn là sếu là một loài chim nổi tiếng về tuổi thọ và một dục tính dị thường. Do dục tính dị thường biểu thị một nguồn năng lực sung mãn và do tính biểu thị cho sự trường thọ. Luyện Hạc Hình Quyền là cách giúp cho võ sinh kiên thủ nội năng và tăng cường lần sức mạnh về cả hai mặt nội lực và ngoại lực hướng tới sự cân bằng, tĩnh tại và biểu hiện là sự thăng bằng trong các động tác. Tác dụng của việc luyện tập là phát triển khí lực nội tại đồng thời làm cứng chắc xương, và cơ bắp.

Hạc có bản chất trầm lặng tương tự như rắn và cũng như rắn, mọi động tác của hạc để triệt hạ hoặc chế ngự đối thủ đều chỉ dùng một lực tối thiểu. Toàn bộ kỹ thuật Hạc Hình Quyền là những động tác xoay vòng. Tất cả đều nhu nhuyễn và được thư giãn. Tuy nhiên, những động tác này sẽ bật ra một uy lực bất thần, chớp nhoáng ngay khi chạm vào mục tiêu. Nổi tiếng trong Hạc Hình Quyền là những đòn mở rộng tương tự như cánh hạc xòe ra gọi là Hạc Dực. Triết lý này tương tự như Thái cực quyền của Võ Đang.

Anh Thư (T.H)

Tin bài khác

Việt Nam có huy chương đầu tiên tại Giải vô địch Taekwondo châu Á 2018

Ngày thi đấu đầu tiên của Giải vô địch Taekwondo châu Á 2018, Lê Hiếu Nghĩa đã mang về tấm huy chương đầu tiên cho Taekwondo Việt Nam ở nội dung quyền cá nhân nam dưới 30. 120 VĐV nhập cuộc Giải Taekwondo người khuyết tật châu Á mở rộng 2018 Liên đoàn Taekwondo TP.HCM:

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

120 VĐV nhập cuộc Giải Taekwondo người khuyết tật châu Á mở rộng 2018

Sáng 24/5, các VĐV người khuyết tật đến từ 28 quốc gia và vùng lãnh thổ đã chính thức nhập cuộc tại Giải Taekwondo người khuyết tật châu Á mở rộng 2018. Giải đấu được diễn ra tại Nhà thi đấu Phú Thọ, TP.HCM quy tụ 120 VĐV tranh tài. Đây là lần đầu tiên

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

“Ông chú đáng sợ” Ian McCall đã tuyên bố giải nghệ

Sau 15 năm thi đấu MMA, cuối cùng “Ông chú Creepy” [Uncle Creepy] Ian McCall đã công bố giải nghệ. Đằng sau câu chuyện tài năng trẻ Yair Rodriguez bất ngờ bị đuổi khỏi UFC Mayweather khẳng định đang luyện tập MMA nhưng vẫn lo sự nghiệp Boxing “Cuối cùng thì tôi cũng giải nghệ,

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Gennady Golovkin có thể mất đai vô địch IBF trong thời gian tới

Gennady Golovkin và Sergiy Derevyanchenko sẽ đối đầu tranh đai vô địch IBF hạng trung, tuy nhiên mọi thứ lại không được diễn ra đúng kế hoạch. 5 nữ võ sĩ boxing vĩ đại nhất mọi thời đại Vết cắt kinh khủng trên môi võ sĩ boxing Golovkin (38 trận thắng trong đó có 34

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Liên đoàn Taekwondo TP.HCM: Lá cờ đầu của Taekwondo Việt Nam

Chính thức thành lập từ năm 2015, Liên đoàn Taekwondo TP.HCM đã và đang phát triển mạnh mẽ để xứng đáng là lá cơ đầu của Taekwondo Việt Nam, Năm 2015 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi UBND TP.HCM ra quyết định thành lập Liên đoàn Taekwondo TP.HCM. Từ khi thành lập và

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Sốc: Cao thủ Thái Cực phái Võ Đang bị võ sĩ MMA hạ sau 2 giây thượng đài

Nếu như Ngụy Lôi bị Từ Hiểu Đông hạ trong 10 giây thì người tự xưng là cao thủ Võ Đang, Chu Xuân Bình đã bị võ sĩ MMA hạ trong 2 giây. Thất bại này đang khiến làng võ Trung Quốc dậy sóng. Võ sư Vịnh Xuân Việt Nam bóc mẽ kỹ thuật thực chiến

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →